skip to Main Content

2η Σύνοδος Νέων του Economist με θέμα “THE FUTURE WORKPLACE: THE NEW JOBS • THE NEW SKILLS: The youth takes over»

Κυρίες και κύριοι,

Είναι μεγάλη χαρά και τιμή να βρίσκομαι σήμερα μαζί σας για να συζητήσουμε για το μείζον ζήτημα των μετασχηματισμών στους τομείς της εκπαίδευσης και της απασχόλησης.

Η παρέμβασή μου θα δομηθεί σε 2 άξονες: αφενός τα βασικά χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν σήμερα τον τομέα της εκπαίδευσης και της απασχόλησης στην Ελλάδα, αφετέρου τι πρέπει να κάνουμε σε επίπεδο εκπαιδευτικής πολιτικής για να ανταποκριθούμε σε αυτά τα νέα δεδομένα.

Πώς διαμορφώνονται λοιπόν τα δεδομένα στους τομείς της εκπαίδευσης και της απασχόλησης στην Ελλάδα σήμερα;

  1. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας των νέων στην ΕΕ το οποίο αγγίζει το 36,6%. Ανάμεσα δε στις χώρες του ΟΟΣΑ, καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό άνεργων πτυχιούχων, περίπου στο 20%. Ως αποτέλεσμα, χιλιάδες προσοντούχοι νέεοι αναζητούν εκτός συνόρων ένα καλύτερο εργασιακό μέλλον.
  2. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΣΕΒ (2018), στην Ελλάδα αναδεικνύεται ως μείζον το πρόβλημα της οριζόντιας αναντιστοιχίας προσόντων. Δηλαδή, οι απόφοιτοι της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, σε μεγάλο βαθμό, απασχολούνται σε επαγγέλματα που δεν σχετίζονται με το αντικείμενο των σπουδών τους. Ενδεικτικά, δεν απασχολούνται σε θέσεις εργασίας που σχετίζονται με το γνωστικό πεδίο των σπουδών τους, το 50,5% των αποφοίτων στο γνωστικό πεδίο «Ανθρωπιστικές σπουδές, γλώσσες και τέχνες» και το 44,1% των αποφοίτων στο γνωστικό πεδίο «Θετικές επιστήμες, μαθηματικά και πληροφορική».
  3. Παρά το γεγονός ότι ο δείκτης οριζόντιας αναντιστοιχίας προσόντων είναι υψηλός σε ορισμένα γνωστικά πεδία, μεγάλος αριθμός υποψηφίων φοιτητών εξακολουθεί να κατευθύνεται στα συγκεκριμένα γνωστικά πεδία, που δεν εξασφαλίζουν απορρόφηση από την αγορά εργασίας.
  4. Παρατηρείται το παράδοξο, ενώ η ανεργία των νέων είναι υψηλή, οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να καλύψουν κενές θέσεις απασχόλησης, καθώς δεν βρίσκουν ανθρώπινο δυναμικό με τις κατάλληλες γνώσεις και δεξιότητες, σε ποσοστό 36% (ΣΕΒ, 2018). Ως σημαντικότερο λόγο αναφέρουν την έλλειψη κατάλληλων δεξιοτήτων, είτε αυτές οι δεξιότητες αφορούν στη συγκεκριμένη θέση εργασίας (τεχνικές/επαγγελματικές δεξιότητες), είτε πρόκειται για ήπιες δεξιότητες, τα λεγόμενα soft skills, όπως είναι η ανάληψη πρωτοβουλιών, ομαδοσυνεργατική εργασία, η επίλυση προβλημάτων, η συνθετική σκέψη.

Η αδυναμία σύνδεσης του εκπαιδευτικού μας συστήματος με την αγορά εργασίας επιτείνεται στο πλαίσιο της 4ης βιομηχανικής επανάστασης, εποχή την οποία διερχόμαστε. Η 4η βιομηχανική επανάσταση, μεταξύ πολλών άλλων, έχει προκαλέσει σημαντικές αλλαγές και στην αγορά εργασίας: πολλά παραδοσιακά επαγγέλματα υποχωρούν και σταδιακά θα εκλείψουν, ενώ άλλα, εμφανίζονται για πρώτη φορά στο προσκήνιο, όπως τα λεγόμενα επαγγέλματα πλατφόρμας (π.χ. οι εργαζόμενοι στα airbnb). Ως εκ τούτου, αρκετές εργασιακές επιλογές, που διαχρονικά θεωρούνταν δημοφιλείς, πλέον είναι πολύ πιθανό να οδηγήσουν στην ανεργία.

Συμπερασματικά, έχουμε ένα εκπαιδευτικό σύστημα το οποίο αδυνατεί σε μεγαλο βαθμό να συνδεθεί με την αγορά εργασίας.

Τι πρέπει, λοιπόν, να κάνουμε σε επίπεδο εκπαιδευτικής πολιτικής για να ανταποκριθούμε σε αυτά τα νέα δεδομένα;

Πριν από 4 μήνες παρουσιάσαμε τους βασικούς άξονες του προγράμματος της ΝΔ για την εκπαίδευση, την οποία θεωρούμε ως τη μεγαλύτερη επένδυση που μπορούμε να κάνουμε στη χώρα. Εκκινώντας από την παραδοχή αδυναμίας σύνδεσης της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, έχουμε προτείνει παρεμβάσεις σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, αλλά και στη δια βίου μάθηση, που αφορούν συγκεκριμένα στην προσπάθεια να γεφυρωθεί το χάσμα αυτό μεταξύ εκπαίδευσης και απασχόλησης.

  1. Προτάσσουμε την καλλιέργεια των λεγόμενων ήπιων δεξιοτήτων, «soft skills». Δηλαδή, την καλλιέργεια δεξιοτήτων, όπως η δημιουργικότητα και η διερευνητική σκέψη, η ομαδοσυνεργατική δουλειά και η ικανότητα επικοινωνίας, η συνθετική ικανότητα και η ικανότητα διαχείρισης ερεθισμάτων και πληροφοριών, η προσαρμοστικότητα σε πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα, η χρήση συλλογισμών κατά την διατύπωση επιχειρημάτων, μέσα στο σχολείο.
  2. Αναδεικνύουμε την καλλιέργεια των ψηφιακών δεξιοτήτων, των «digital skills». Και δεν αναφερόμαστε, προφανώς, στις γνώσεις χειρισμού ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή, αλλά σε ψηφιακές δεξιότητες, όπως η ψηφιακή συναισθηματική νοημοσύνη, η ψηφιακή χρήση, η ψηφιακή ασφάλεια και η ψηφιακή προστασία, τα ψηφιακά δικαιώματα, η ψηφιακή επικοινωνία και η ψηφιακή ταυτότητα.
  3. Επενδύουμε στον σχολικό επαγγελματικό προσανατολισμό από το Γυμνάσιο, ώστε να αναδεικνύονται οι κλίσεις και οι δεξιότητες όλων των παιδιών, εμπλέκοντας ενεργά στην εν λόγω διαδικασία επιστήμονες και στελέχη της αγοράς.
  4. Εισάγουμε τον θεσμό της «άσκησης» σε επιχειρήσεις, ώστε οι μαθητές Λυκείου να εξοικειώνονται με την πραγματική οικονομία, και να μπορούν να επιλέξουν το αντικείμενο σπουδών τους με μεγαλύτερη βεβαιότητα.
  5. Αναδεικνύουμε σε μείζονα προτεραιότητα τον ριζικό μετασχηματισμό της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, ώστε από λύση ανάγκης για λίγους, να γίνει συνειδητή επιλογή και εργαλείο απασχόλησης για πολλούς. Θεωρούμε την αναμόρφωση της ΕΕΚ καίριας σημασίας για την αύξηση της παραγωγικότητας και της οικονομικής μεγέθυνσης και την ταυτόχρονη μείωση του ποσοστού ανεργίας και κυρίως των νέων.
  6. Στην ανώτατη εκπαίδευση, ενισχύουμε τον τεχνολογικό της τομέα, ο οποίος τα τελευταία χρόνια με τις συλλήβδην καταργήσεις των ΤΕΙ, έχει υποβαθμισθεί σημαντικά.
  7. Ενισχύουμε τον θεσμό της πρακτικής άσκησης των φοιτητών σε δημόσιους οργανισμούς και ιδιωτικές επιχειρήσεις, σε συναφή με τις σπουδές αντικείμενα.
  8. Υποστηρίζουμε τη διάδραση των Ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης με τις επιχειρήσεις για τη μεγαλύτερη σύνδεση με τον αναπτυξιακό τομέα της οικονομίας (π.χ. κοινοί συνεργατικοί χώροι μεταξύ Ιδρύματος και τοπικών επιχειρήσεων, με στόχο την πρακτική αξιοποίηση των γνώσεων, τη δικτύωση και την επαφή των φοιτητών με την επιχειρηματικότητα).
  9. Τέλος, στο πλαίσιο ενίσχυσης της δια βίου μάθησης, εισάγουμε ταχύρρυθμα προγράμματα κατάρτισης και επανειδίκευσης, με πιστοποίηση, με βάση της ανάγκες της αγοράς εργασίας.

Κυρίες και κύριοι, το σύγχρονο σχολείο και το σύγχρονο πανεπιστήμιο πρέπει να λειτουργούν ως κυψέλες καινοτομίας, ως κυψέλες δημιουργίας, και να προετοιμάζουν τους νέους για τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουν. Αυτό το σύγχρονο σχολείο και πανεπιστήμιο θέλουμε.

Σας ευχαριστώ.

Back To Top